İŞE İADE SONRASI İŞE BAŞLATILMAYAN İŞÇİNİN ÜCRETİ

ÖZETİ: Somut uyuşmazlıkta; davalı işyerinin toplu iş sözleşmesi uygulanan bir işyeri olduğu, buna göre davacının işe başlatılmadığı tarihteki ücreti belirlenirken geçersiz sayılan fesih tarihindeki ücretine toplu iş sözleşmesi zamları uygulanarak işe başlatılmadığı tarihte ücretinin gelebileceği seviye üzerinden hesaplama yapılması gerekirken davalı tarafından bildirilen emsal işçi ücretine göre hesaplama yapılması hatalı ise de ileri sürülen temyiz nedenlerine göre bu husus bozma sebebi yapılmamıştır.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

1. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili tarafından davalı aleyhine sendikal tazminat talepli olarak açılan işe iade davasında Manisa 2. İş Mahkemesinin 2019/51 Esas, 2020/693 Karar sayılı dosyası ile iş sözleşmesinin sendikal nedenle haksız ve geçersiz nedenle feshedildiği kabul edilmek suretiyle müvekkilinin işe iadesine karar verilerek davalı aleyhine sendikal tazminata hükmedildiğini, kararın Bölge Adliye Mahkemesi denetiminden geçerek onandığını, kararın kesinleşmesini müteakip müvekkili tarafından işe başlatılması için süresi içinde davalı işverene başvurulduğunu ancak işe başlatılmadığını belirterek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, sendikal tazminat ile boşta geçen süre ücreti alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

1. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının iş sözleşmesinin müvekkili Şirket tarafından geçerli sebeple feshedilmiş olup Manisa 2. İş Mahkemesinin 2019/51 Esas, 2020/693 Karar sayılı işe iade talepli dava dosyasını dayanak olarak gösterilmesinin hukuken yerinde olmadığını, davacının iş sözleşmesinin, müşteri siparişlerinin ve üretimin azalması sebebiyle yaşanan istihdam fazlalığı uyarınca feshedildiğini, feshin son çare olması ilkesinin gözetildiğini, müvekkili Şirketin ekonomik geleceğine ilişkin olarak aldığı yönetimsel ve işletmesel kararlar yönünden yerindelik denetimi yapılamayacağından davacının, müvekkili Şirketin bu yönde yapmış olduğu feshi ve hukuken hatalı olmasına rağmen işe iade davası dosyasını gerekçe göstererek huzurdaki davadaki talepleri ileri sürmesi hukuki dayanaktan yoksun olup kötüniyetli olduğunu, sendikal baskının varlığının kanıtlanamadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Manisa 2. İş Mahkemesinin 2019/51 Esas, 2020/693 Karar sayılı dosyası incelendiğinde; davanın kabulü ile davalı işverence yapılan feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesi gereğince davacının başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın ödenmesi gereken sendikal tazminat miktarının davacının 1 yıl 1 aylık brüt ücret tutarı 38.639,25 TL olarak belirlenmesine, davacı işçinin işe iadesi için işverene yasal süresi içinde başvurusu hâlinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aylık brüt turarı 20.040,86 TL olarak hesaplanan ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsili gerektiğinin tespitine, davacının işe başlatılması hâlinde varsa ödenen ihbar ve kıdem tazminatının bu alacaktan mahsubuna karar verildiği, işbu hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 2021/302 Esas, 2021/879 Karar sayılı kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, davacı vekili tarafından yasal süresi içinde davalı işverene işe iade başvurusunda bulunulduğu, ancak davalı işverenin yasal süre içerisinde davacıyı işe başlatmayarak iş sözleşmesini haksız olarak feshettiğinin anlaşıldığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

1. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belge ve delillere göre; İlk Derece Mahkemesinin uyuşmazlık konusu hukuki ilişki ve hususları nitelemesi, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitleri, delilleri takdir ve değerlendirmesi, uyuşmazlığın çözümü için gereken hukuk kurallarını uygulaması, uyuşmazlık konusu hususları gerekçelendirmesi isabetli olup kamu düzenine aykırı bir husus da tespit edilmediği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

1. TEMYİZ
2. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Davacının iş sözleşmesinin Ülkemizde yaşanan ekonomik dalgalanma neticesinde müvekkili Şirkette üretimin azalması ve istihdam fazlasının ortaya çıkması nedeniyle müvekkili Şirket tarafından geçerli nedenle feshedildiğini,
2. Feshin akabinde davacıya hak kazanmış olduğu tüm alacak kalemlerinin eksiksiz biçimde ödendiğini, davacının da müvekkili Şirketi gayrikabili rücu ibra ettiğini,
3. Müvekkili Şirketin ekonomik sebeplerle aldığı işletmesel kararın denetime tâbi olmadığını, davacının iddiaları doğrultusunda talep konusu tazminatlara hükmedilmesinin hatalı olduğunu,
4. Müvekkili Şirket tarafından feshin son çare olması ve ölçülülük ilkelerine de riayet edildiğini, davacının iş sözleşmesi feshedilmeden evvel kendisine uygun başkaca pozisyon arandığını fakat bulunamadığını, dolayısıyla son çare olarak feshe başvurulmuş olup davacının yerine yeni bir eleman da alınmadığını,
5. Sendikal tazminat talep eden davacının feshin sendikal nedenlere dayandığını ispat etmekle mükellef olmasına karşın iş bu dosyada ispat yükünü yerine getiremediğini, bu sebeple sendikal tazminat talebinin reddi gerektiğini,
6. Bilirkişi raporunda hatalı hesaplama yapıldığını, hatalı bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının yerinde olmadığını ileri sürmüştür.
7. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, işe iade kararı üzerine işe başlatılmayan davacının kıdem ve ihbar tazminatları ile sendikal tazminat ve boşta geçen süre ücretine hak kazanıp kazanmadığı ile tazminat ve alacakların hesabına ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Somut uyuşmazlıkta; davalı işyerinin toplu iş sözleşmesi uygulanan bir işyeri olduğu, buna göre davacının işe başlatılmadığı tarihteki ücreti belirlenirken geçersiz sayılan fesih tarihindeki ücretine toplu iş sözleşmesi zamları uygulanarak işe başlatılmadığı tarihte ücretinin gelebileceği seviye üzerinden hesaplama yapılması gerekirken davalı tarafından bildirilen emsal işçi ücretine göre hesaplama yapılması hatalı ise de ileri sürülen temyiz nedenlerine göre bu husus bozma sebebi yapılmamıştır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle yukarıda yer alan açıklamaya göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

1. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.