ÖZETİ Somut olayda davacının iş akdinin kod 4 (belirsiz süreli iş sözleşmesinin haklı neden bildirilmeksizin işveren tarafından feshi) koduyla sona erdirildiği halde dosyaya yazılı fesih bildirimi sunulmadığının anlaşılmasına göre Mahkemece verilen işe iade kararı yerindedir. Ancak davalılar arasında var olan asıl işveren – alt işveren ilişkisi ( asıl işveren – alt işveren ilişkisinin varlığına dair Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi’nin 2022/3853 esas 2022/3881 karar sayılı ilamı) nedeniyle işe iade kararının sonuçlarından olan mali haklardan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması gerekirken hükümde sadece ”davalı” denilmek suretiyle infazda tereddüt oluşturulduğu anlaşıldığından hüküm bu yönüyle düzeltilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine istinaf incelemesi yapılması için dosya Dairemize tevzi edildiğinden; Dairemiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedildi. Dosya incelendi, yapılan müzakere sonunda gereği düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin haklı ya da geçerli neden bulunmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücreti ve diğer haklarının belirlenmesini talep etmiştir.
Davalılar vekilleri, feshin haklı ve geçerli nedene dayandığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesince, toplanan delillere dayanılarak feshin geçerli nedenle yapılmadığı gerekçesiyle davanın kabulüyle; feshin geçersizliği ile davacının işe iadesine ve buna bağlı mali haklarının belirlenmesine karar verilmiştir.
Davalı Denizli Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda; davacının diğer davalı şirketin işçisi olduğunu, davacının hak ve alacaklarından şirketin sorumlu olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı Beltaş Denizli Büyükşehir Belediyesi Temizlik Ulaşım San. ve Tic. A.Ş. istinaf başvurusunda; davacının kendisine verilen görevleri hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar ettiğini, kayıtlarda garson olarak görünse de cafe sorumlusu olarak çalıştığını, davacının yerine aynı pozisyona işçi alımı yapılmayıp diğer şubeden işçi temin edildiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Dava, feshin geçersizliğinin tespitiyle işe iade ve buna bağlı mali hakların belirlenmesi istemlerini içermektedir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 355. maddesi gereğince, istinaf sebepleri ile bağlı kalınarak, kamu düzenine aykırı bir yön bulunup bulunmadığı hususu ise resen gözetilerek yapılmıştır.
Dava açılmadan önce yasal süresinde arabulucuya başvurulduğu, tarafların anlaşamaması üzerine arabuluculuk sürecinin sona erdiği ve davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.
İşçinin belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalıştığı, işyerindeki kıdeminin altı aydan fazla olduğu, işveren vekili veya yardımcısı konumunda bulunmadığı ve çalıştırılan işçi sayısının otuzdan fazla olduğu da sabit görüldüğünden, işe iade davası açılabilmesi için ön koşullar oluşmuştur.
Somut olayda davacının iş akdinin kod 4 (belirsiz süreli iş sözleşmesinin haklı neden bildirilmeksizin işveren tarafından feshi) koduyla sona erdirildiği halde dosyaya yazılı fesih bildirimi sunulmadığının anlaşılmasına göre Mahkemece verilen işe iade kararı yerindedir. Ancak davalılar arasında var olan asıl işveren – alt işveren ilişkisi ( asıl işveren – alt işveren ilişkisinin varlığına dair Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi’nin 2022/3853 esas 2022/3881 karar sayılı ilamı) nedeniyle işe iade kararının sonuçlarından olan mali haklardan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması gerekirken hükümde sadece ”davalı” denilmek suretiyle infazda tereddüt oluşturulduğu anlaşıldığından hüküm bu yönüyle düzeltilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, davalılar vekillerinin istinafı yukarıda belirtilen ve kamu düzenine temas eden yönleri itibarıyla haklı bulunmuş, sair hususlara ilişkin itirazları ise yerinde görülmemiştir. Bu itibarla, davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüyle; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.2. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak aşağıda gösterildiği şekilde yeniden esas hakkında hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-Davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüyle ; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.2. maddesi gereğince, düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak üzere, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,
B-Davanın kabulüyle;
1-İşverence yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının davalı Beltaş Denizli Büyükşehir Belediyesi Temizlik Ulaşım San. ve Tic. A.Ş. ‘deki işine İŞE İADESİNE,
2-Davacının kanuni sürede işe başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde davalılarca müştereken ve müteselsilen ödenmesi gereken tazminat miktarının fesih nedeni ve kıdemi dikkate alınarak 4 aylık brüt ücret tutarı olan 80.010,00 TL tutarında belirlenmesine,
3-Davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar doğmuş bulunan en çok dört aylık ücret ve diğer hakları olarak brüt 80.010,00 TL’nin davalılarca müştereken ve müteselsilen davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine, davacının işe başlatılması halinde varsa ödenen ihbar ve kıdem tazminatının bu alacaktan mahsubuna,
4-Alınması gerekli 615,40 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 427,60TL karar ve ilam harcının mahsup edilerek bakiye 187,80 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 2.080,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafça yatırılan 427,60TL dava başvurma harcı ve 427,60 TL karar ve ilam harcı olmak üzere toplam 855,20 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça (harç hariç olmak üzere) toplam 295,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı tarafça ilk derece aşamasında yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
9- Davalı Beltaş Denizli Büyükşehir Belediyesi Temizlik Ulaşım San. ve Tic. A.Ş. tarafından ödenen 1.683,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile istinaf aşamasında sarf edilen 175,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.858,10 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10- Davalı Denizli Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından ödenen 1.683,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile istinaf aşamasında sarf edilen 175,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.858,10 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
11-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
12-Taraflarca yatırılan gider avansının varsa kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Kanun’un 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince ilgiliye iadesine,
C-1-Davalı taraflarca ödenen istinaf karar harcının talep halinde davalılara iadesine,
2-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından, bu inceleme yönünden vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-Kararın tebliği ile harç iade ve tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 8/a maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/3 maddesi uyarınca niteliği itibarıyla KESİN olmak üzere, 13/02/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.