GEÇERLİ FESİH NEDENİNİN İŞVERENCE İSPAT EDİLEMEMESİ

ÖZETİ Davacının iş sözleşmesinin hizmetine ihtiyaç kalmaması sebebiyle feshedildiği, feshin son çare olması ilkesine uygun hareket edildiğinin ispat edilemediği, bu nedenle davacının işe iadesine karar verilmesinin isabetli olduğu değerlendirilmiştir.

Ancak mahkemece, davacının 8 aylık işe başlatmama tazminatı talep etmesine rağmen mahkemece 5 aylık işe başlatmama tazminatına karar verilmesi, buna karşılık talepten az miktara hükmedildiği için davanın kısmen kabulüne karar verilerek ret edilen miktar varmış gibi davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu değerlendirilmiş, davacının davanın kabulüyle iş aktinin feshinin geçersizliğine, davacının işe iadesine, işe iade halinde çalıştırılmadığı süre için 4 aylık ücret ve sosyal haklarının davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerektiğine, davacının kanuni sürede işe başvurmasına rağmen, iş verenin süresi içinde işe başlatmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının işyerinde çalışılan süre dikkate alınarak davacının 5 aylık ücreti olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin davalı Beypazarı Belediye Başkanlığı bünyesinde 4857 sayılı yasaya tabi işçi olarak belirsiz süreli iş sözleşmesiyle 28.12.2016 tarihinden itibaren “Şoför” olarak çalışmakta iken, davacı müvekkilin iş sözleşmesi, 4857 sayılı İş Kanunu, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu, Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına aykırı şekilde düzenlenen 15.04.2024 tarihli işlem ile fesih edildiğini, davacı müvekkilin, Hizmet İş Sendikasına üye olduğunu, davacı müvekkilin, davalı belediye başkanlığına ait işyerlerinde uygulanan 15.02.2023 – 14.04.2024 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinden, üyelik veya dayanışma aidatı ödemek suretiyle yararlandığını, davalı Beypazarı Belediye Başkanlığının 15.04.2024 tarih ve 61242167/903.6.2./55 sayılı fesih bildiriminde; “belediyemizin 181300101003463700605-76 numaralı işyerinde 0601200107409 sigorta sicil numarası ile yaptığınız hizmete ihtiyaç kalmadığından, 44857 sayılı İş Kanunu’nun 18. Maddesi gereği 15.004.2024 tarihinden itibaren hizmet sözleşmeniz fesih edilmiştir. Yasadan doğan tüm mali haklarınız, Belediyemizin imkanları ölçüsünde ve en kısa sürede tarafınıza ödenecektir.” denilmek suretiyle davacı müvekkilin iş sözleşmesi 4857 Sayılı İş Kanunu ile Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına aykırı şekilde feshedildiğini, davalı işveren tarafından davacı müvekkilin iş sözleşmesi haklı/geçerli bir neden olmaksızın 4857 sayılı iş kanunu ve yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına aykırı şekilde feshedildiğini, bu nedenle, müvekkilin iş sözleşmesinin feshine ilişkin işlemin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep ettiklerini beyan etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, davanın reddi gerektiğini, davacının dava dilekçesinde Beypazarı Belediye Başkanlığı bünyesinde 4857 sayılı yasaya tabi işçi olarak belirsiz süreli iş sözleşmesiyle 28/12/2016 tarihinden itibaren şoför olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin hukuka aykırı şekilde feshedildiğini iddia ettiğini, davacının müvekkil idare aleyhine olan iddiaları kabul edilemez nitelikte olduğunu, davacının iş akdinin siyasal nedenlerle sonlandırılması ile ilgili olarak ileri sürdüğü hususlar haksız ve yersiz olduğunu, gerçek dışı iddialar olduğunu, davacı Osman TAŞKIRAN, 28/12/2016 tarihinde müvekkil idarede işe başlamış olup; fesih tarihi olan 15/04/2024 tarihine kadar çalıştığını, Beypazarı Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü’nün 15/04/2024 tarih ve 61242167/903.6.2/55 sayılı yazısı ile davacı Osman TAŞKIRAN’ ın yaptığı hizmete ihtiyaç kalmaması sebebiyle 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi gereği hizmet sözleşmesinin feshedildiğini beyan ederek haksız ve yersiz olarak açılan işbu “davanın reddine” karar verilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini müvekkil Beypazarı Belediye Başkanlığı’na vekaleten talep etmiştir.

İlk derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı taraflarca istinaf talebinde bulunulmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, Yargıtay yerleşik içtihatlarında da açıkça belirtildiği üzere, işe iade davası tespit davası niteliğinde olduğunu, dolayısıyla “davanın kısmen kabulüne” şeklinde hüküm kurulmasının mümkün olmadığını, işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücreti, feshin geçersizliği halinde işe iadenin maddi sonuçları olarak düzenlendiğinden bu nedenle davalı lehine vekalet ücretine de hükmedilmesinin usule uygun olmadığını beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle, davacının iş sözleşmesinin belediye hizmet organizasyonunda meydana gelen değişiklikler ve yapılan hizmete duyulan ihtiyacın ortadan kalkması nedeniyle 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi kapsamında feshedildiğini, feshin geçerli nedene dayandığını, hüküm fıkrasında “4 aylık boşta geçen süre ücreti” belirlenmesine rağmen gerekçede boşta geçen süre için “5 aylık ücret ve sosyal haklar” ifadesine yer verilmiş olup; karar kendi içerisinde çelişkili olduğunu, kararın eksik incelemeye dayalı olduğunu beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Taraflar arasında davacının iş sözleşmesinin geçerli nedenle feshedilip edilmediği, tespit hükmü verilip verilmediği, vekalet ücreti ile boşta geçen süre ücreti konularında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davacı iş sözleşmesinin haklı neden olmaksızın feshedildiğini beyan etmiş, davalı ise davacının iş sözleşmesinin geçerli nedenle feshedildiğini savunmuştur. 15.04.2024 tarihli fesih ihtarında “Belediyemizin 181300101003463700605-76 numaralı işyerinde 0601200107409 sigorta sicil numarası ile yaptığınız hizmete ihtiyaç kalmadığından, 44857 sayılı İş Kanunu’nun 18. Maddesi gereği 15.004.2024 tarihinden itibaren hizmet sözleşmeniz fesih edilmiştir. Yasadan doğan tüm mali haklarınız, Belediyemizin imkanları ölçüsünde ve en kısa sürede tarafınıza ödenecektir.” Şeklinde gerekçe ile davacının iş sözleşmesi feshedilmiştir.

Davacının iş sözleşmesinin hizmetine ihtiyaç kalmaması sebebiyle feshedildiği, feshin son çare olması ilkesine uygun hareket edildiğinin ispat edilemediği, bu nedenle davacının işe iadesine karar verilmesinin isabetli olduğu değerlendirilmiştir.

Ancak mahkemece, davacının 8 aylık işe başlatmama tazminatı talep etmesine rağmen mahkemece 5 aylık işe başlatmama tazminatına karar verilmesi, buna karşılık talepten az miktara hükmedildiği için davanın kısmen kabulüne karar verilerek ret edilen miktar varmış gibi davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu değerlendirilmiş, davacının davanın kabulüyle iş aktinin feshinin geçersizliğine, davacının işe iadesine, işe iade halinde çalıştırılmadığı süre için 4 aylık ücret ve sosyal haklarının davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerektiğine, davacının kanuni sürede işe başvurmasına rağmen, iş verenin süresi içinde işe başlatmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının işyerinde çalışılan süre dikkate alınarak davacının 5 aylık ücreti olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.

Bu açıklamalar kapsamında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile 6100 sayılı Kanun’un 353/1-b.2. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak aşağıdaki şekilde yeniden hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM:

1-Tarafların istinaf başvurularının kabulüyle, ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1-b 2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

2-A)Davanın KABULÜNE,

Davalı işverence yapılan feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,

Davacının yasal süresi içinde işe başlamak için başvuruda bulunması halinde, kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için, 4 aylık boşta geçen süre ücreti ve diğer haklarının 177.816,60 TL olarak TESPİTİNE,

Davacının yasal süresindeki başvurusuna rağmen, davalı işveren tarafından süresi içinde işe başlatılmaması halinde, ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının 5 aylık brüt ücreti tutarı olan 150.000,00 TL olarak TESPİTİNE,

Alınması gerekli 732,00 TL karar ve ilam harcından davacının peşin yatırdığı 427,60 TL harcın mahsubu ile 304,40 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Davacının başvuru harcı ve peşin harç olarak yatırdığı toplam 855,20 TL harç masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davacı tarafça ilk derece yargılaması aşamasında yapılan harç hariç 3.735,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davalının İlk Derece aşamasında yapmış olduğu yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 2.080,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Yatırılan gider avansının varsa kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Kanun’un 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince ilgiliye iadesine,

3-Davacının yatırdığı 732,00 TL istinaf karar harcının talebi halinde İlk Derece Mahkemesince davacıya iadesine,

Davacının yatırdığı 2.002,00 TL istinaf başvuru harcı ile yaptığı 60,00 TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davalının yatırdığı 732,00 TL istinaf karar harcının talebi halinde İlk Derece Mahkemesince davalıya iadesine,

Davalının yatırdığı 2.002,00 TL istinaf başvuru harcı ile 320,00 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından, bu inceleme yönünden vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Kararın tebliği ile harç işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 8/a maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/3 maddesi uyarınca mahiyeti itibariyle KESİN olmak üzere, 13.07.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.