ÖZETİ İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde grevde olan bir kısım işçinin yerine işçi çalıştırıldığının tespit edildiği, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı raporunda da 3 kişinin grevde olan işçilerin yerine çalışma yaptığının tespit edildiği ve idari para cezası uygulanacağının görüldüğü gerekçesiyle davanın kabulü ile işveren tarafından greve sataşma içeren eylemler gerçekleştirildiğinin tespitine, greve sataşmasının önlenmesine karar verilmiştir.
(…) Somut uyuşmazlıkta İlk Derece Mahkemesince, davalı işveren tarafından 6356 sayılı Kanun’un 68. maddesine aykırı şekilde greve katılan işçilerin yerine işçi çalıştırıldığının tespiti isabetlidir. Bununla birlikte Mahkemece “greve katılan işçilerin yerine işçi alma ve işi başkalarına yaptırma yasağına aykırı davranıldığının tespitine” şeklinde hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
- DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı GM Teknik Cam Endüstri ve Ticaret Anonim Şirketi (GM Teknik Şirketi) ünvanlı işyerindeki işçilerin özgür iradeleri ile müvekkili Kristal-İş Sendikasına (Sendika) üye olduklarını, olumlu yetki tespitinin kesinleşmesi sonrasında başlayan toplu görüşme sürecinde anlaşma sağlanamadığını ve grev kararı alındığını, müvekkili Sendikanın işçilerinin 17.07.2025 tarihinden itibaren grevde olduğunu, davalı işverenin hukuka aykırı şekilde grev kırıcılığına yönelik faaliyetlerde bulunduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle dava tarihine kadar grev kırıcılığına yönelik ve mevzuata aykırı yapılan uygulamaların tespiti ile sataşmanın önlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
- CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Mahkemenin yetkisiz olduğunu, sataşmanın önlenmesi talebinin ise başlı başına hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, yaptırım merci Kanun’da belirlenmiş olup sorunun çözüm yerinin Mahkeme olmadığını, bir kısım sendika üyesi işçilerin tümüyle kanunlara uygun çalışma isteğini bir türlü kabullenemeyen davacı Sendikanın, Kanun’a uygun bu çalışma eylemini sözde grev kırıcılığı olarak göstermeye çalıştığını belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde grevde olan bir kısım işçinin yerine işçi çalıştırıldığının tespit edildiği, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı raporunda da 3 kişinin grevde olan işçilerin yerine çalışma yaptığının tespit edildiği ve idari para cezası uygulanacağının görüldüğü gerekçesiyle davanın kabulü ile işveren tarafından greve sataşma içeren eylemler gerçekleştirildiğinin tespitine, greve sataşmasının önlenmesine karar verilmiştir.
- İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
- TEMYİZ
- Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; cevap dilekçesinde belirttiği ve istinaf dilekçesinde tekrarladığı sebepleri ileri sürmüştür.
- Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davalı işveren tarafından grevci işçilerin yerine işçi çalıştırılması yasağına aykırı davranıldığının tespiti istemine ilişkindir.
- Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
- 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun (6356 sayılı Kanun) “İşçi alma ve başka işe girme yasağı” kenar başlıklı68. maddesi şöyledir:
“(1) İşveren, kanuni bir grev veya lokavt süresince, 67 nci madde hükmü gereğince iş sözleşmeleri askıda kalan işçilerin yerine, sürekli ya da geçici olarak başka işçi alamaz veya başkalarını çalıştıramaz. Ancak greve katılamayacak ve lokavta maruz bırakılamayacak işçilerden, ölen, kendi isteği ile ayrılan veya iş sözleşmesi işveren tarafından haklı nedenle feshedilenlerin yerine yeni işçi alınabilir. İşverenin bu yasağa aykırı hareketi, taraf sendikanın yazılı başvurusu hâlinde görevli makamca denetlenir.
(2) Greve katılmayan veya katılmaktan vazgeçen işçiler, ancak kendi işlerinde çalıştırılabilir. Bu işçilere, greve katılan işçilerin işleri yaptırılamaz.
(3) Kanuni bir grev ve lokavt dolayısıyla iş sözleşmeleri askıda kalan işçiler, grev veya lokavt süresince başka bir işverenin yanında çalışamaz. Aksi hâlde işçinin iş sözleşmesi işverence haklı nedenle feshedilebilir. Ancak kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçiler, kanuni haftalık çalışma süresini tamamlayacak süreyi aşmamak üzere başka bir işverenin işyerinde çalışabilir.”
Somut uyuşmazlıkta İlk Derece Mahkemesince, davalı işveren tarafından 6356 sayılı Kanun’un 68. maddesine aykırı şekilde greve katılan işçilerin yerine işçi çalıştırıldığının tespiti isabetlidir. Bununla birlikte Mahkemece “greve katılan işçilerin yerine işçi alma ve işi başkalarına yaptırma yasağına aykırı davranıldığının tespitine” şeklinde hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.
Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.
- KARAR
Açıklanan sebeplerle;
- Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
- Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADANKALDIRILMASINA,
- Davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına karşı temyiz itirazının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinin (a) ve (b)alt bentlerinin tamamen çıkartılarak yerine “Kristal-İş Sendikası tarafından 17.07.2025 tarihinden itibaren GM Teknik AŞ işyerinde uygulanan grev kapsamında, davalı işveren tarafından, greve katılan işçilerin yerine işçi alma ve işi başkalarına yaptırma yasağına aykırı davranıldığının tespitine,” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 11.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.