ÖZETİ: Sendika Tüzüğü’nün 17. maddesinin ilgili kısımları şöyledir:
“Sendika, amacını gerçekleştirebilmesi için gerekli görülen mahalde, genel merkez yönetim kurulu kararı ile aynı ilde bir veya birden fazla şube açabilir. Şubenin görev ve yetki alanı bir veya birden fazla ili kapsayabilir.
Sendika yönetim kurulu, yeni kurulan şubenin olağan genel kurulu yapılıncaya ve zorunlu organları seçilinceye kadar şubeyi sevk ve idare etmek üzere geçici, müteşebbis yönetim kurulu atayabilir. Durum, mahalli mülki amirliğine yazılı olarak bildirilir.
800’den daha az üye ile şube kurulamaz. Üye sayısı 700 (yediyüz)’den aşağı düşen şubeler kapatılır. Ancak genel başkanın teklifi ve yönetim kurulu kararı ile kapatma işlemi 3 aya kadar uzatılabilir. Şubelerin faaliyet alanları Genel Merkez Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.
…
Yeni Şube açılması, mevcut şubelerin birleştirilmesi veya kapatılması genel başkanın teklifi ile yönetim kurulu tarafından karara bağlanır.”
Sendika Tüzüğü’nün belirtilen hükmüne göre şubelerin faaliyet alanlarının belirlenmesi konusu Sendika Yönetim Kurulunun yetkisi dâhilindedir.
Bu itibarla, Sendika Yönetim Kurulunun 22.10.2024 tarihli ve 21D-2023/72 sayılı kararının 2. maddesinin (c) ve (d) bentleri dışındaki kısımlarının iptaline karar verilmesi gerekirken, tamamen iptal edilmesi doğru olmamıştır. Anılan hususlar gözetilmeksizin eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
- DAVA
- Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde; Genel Kurul tarafından Sendika Yönetim Kuruluna şube açma, kapatma, bölme, birleştirme ile ilgili yetki verilmediğini, Divan tutanağında böyle bir yetkinin yazılı olmadığını, bu konuda alınan kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle Genel Merkez Yönetim Kurulunun şube açma, kapatma, bölme ve faaliyet alanlarının belirlenmesi için yetkisinin bulunmadığının tespitine, davalı Türkiye Sağlık ve Sosyal Hizmet İşçileri Sendikası Genel Merkez Yönetim Kurulunun07.08.2024 tarihli ve 21D-2023/51 sayılı şubenin bölünmesi, faaliyet alanının belirlenmesi ve Zonguldak şubesi kurulmasına ilişkin kararının iptaline, Ankara Şube Başkanlığı ve Şube Başkanı ve Şube Yöneticileri ile ilgili 22.10.2024 tarihli ve 21D-2023/72 sayılı şubenin bölünmesi, faaliyet alanlarının belirlenmesi, N.F ve H.C’nin profesyonel ücretli kadrolarının kaldırılması ve yeni şube kurulmasına ilişkin ve aracın şubeden alınması yönündeki tüm kararların iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
- Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; benzer gerekçelerle davalı Türkiye Sağlık ve Sosyal Hizmet İşçileri Sendikasının Ankara 9. Noterliğinin 02.01.2025 tarihli ve 4 sayılı yevmiyesi ile şube başkanı N.F’ye gönderilen Ankara 1 No.lu Şubesinin 02.01.2025 tarihi itibarıyla kapatıldığını bildiren kararının ve bu konuda varsa alınan tüm Yönetim Kurulu kararlarının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
- CEVAP
Davalı vekili asıl ve birleşen davaya cevap dilekçelerinde; Sendika Yönetim Kurulunun sendikanın faaliyetlerini organize etmek ve örgütlenme stratejileri bakımından aldığı kararların objektif haklı nedenlere dayandığını, demokratik esaslara aykırı bir yanı olmadığını, davacıların iddialarının yasal dayanaktan yoksun olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı Sendikanın en son düzenlenen 03-04 Kasım 2023 tarihli Olağan Genel Kurulunda seçilen Yönetim Kuruluna şube açma, birleştirme ve kapatma konusunda sarih bir yetki verilmediği gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne, dava konusu kararların iptaline, tespit isteminin reddine; birleşen davanın ise kabulüne karar verilmiştir.
- İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; sair yönlerden İlk Derece Mahkemesi kararının isabetli olduğu, tespit isteminin ayrı bir dava gibi değerlendirilmesinin hatalı olduğu, dava dilekçesinde yer alan talep sonucuna göre, İlk Derece Mahkemesince davacıların amatör şube yöneticiliğinin kaldırılmasına ilişkin kararın ve şubeye tahsis edilen aracın geri alınmasına dair yazının iptaline karar verilmiş ise de anılan konularda alınmış bir Sendika Yönetim Kurulu kararı bulunmadığından belirtilen talepler bakımından davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.
- TEMYİZ
- Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; cevap dilekçesinde belirttiği ve istinaf dilekçesinde tekrarladığı sebepleri ileri sürmüştür.
- Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, Sendika Yönetim Kurulu kararının iptali istemine ilişkindir.
- Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
- Sendika Tüzüğü’nün 17. maddesinin ilgili kısımları şöyledir:
“Sendika, amacını gerçekleştirebilmesi için gerekli görülen mahalde, genel merkez yönetim kurulu kararı ile aynı ilde bir veya birden fazla şube açabilir. Şubenin görev ve yetki alanı bir veya birden fazla ili kapsayabilir.
Sendika yönetim kurulu, yeni kurulan şubenin olağan genel kurulu yapılıncaya ve zorunlu organları seçilinceye kadar şubeyi sevk ve idare etmek üzere geçici, müteşebbis yönetim kurulu atayabilir. Durum, mahalli mülki amirliğine yazılı olarak bildirilir.
800’den daha az üye ile şube kurulamaz. Üye sayısı 700 (yediyüz)’den aşağı düşen şubeler kapatılır. Ancak genel başkanın teklifi ve yönetim kurulu kararı ile kapatma işlemi 3 aya kadar uzatılabilir. Şubelerin faaliyet alanları Genel Merkez Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.
…
Yeni Şube açılması, mevcut şubelerin birleştirilmesi veya kapatılması genel başkanın teklifi ile yönetim kurulu tarafından karara bağlanır.”
Sendika Tüzüğü’nün belirtilen hükmüne göre şubelerin faaliyet alanlarının belirlenmesi konusu Sendika Yönetim Kurulunun yetkisi dâhilindedir.
Bu itibarla, Sendika Yönetim Kurulunun 22.10.2024 tarihli ve 21D-2023/72 sayılı kararının 2. maddesinin (c) ve (d) bentleri dışındaki kısımlarının iptaline karar verilmesi gerekirken, tamamen iptal edilmesi doğru olmamıştır. Anılan hususlar gözetilmeksizin eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
- KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.03.2026tarihinde oy birliğiyle karar verildi.