VAZİFE MALULLÜĞÜ

ÖZETİ: Öncelikle davalı Kurum, Vazife Malullüğü Tespit Kurulunca 29.04.2017 tarihli kararı ile davacının 5510 sayılı Kanun’un 47. maddesinin birinci fıkrasına göre davacı hakkında vazife malullüğü hükümlerinin uygulanmasına karar verildiği açık olup, davacının talebi ise 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanmasına ilişkindir.

Somut olayda, davacının yaralanmasına konu eylemin 2330 sayılı Kanun’un 1. maddesi kapsamında asayişi sağlamak üzere önleyici kolluk görevi esnasında meydana gelmediği, telsiz değişimi sırasında meydana geldiği, dikkate alınmaksızın hatalı değerlendirme ile karar verilmesi isabetsiz olup, davacının 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun’a göre vazife malullüğü hükümlerinden yararlandırılması yerinde görülmemekle, davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

Taraflar arasındaki vazife malullüğünün tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi Dilan Nur Bişer Tüfekci tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

1. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Hınıs İlçe Polis Merkez Amirliğinde görev yaparken 01.08.2015 tarihinde saat 19:30’da diğer personellerle içinde bulundukları 6570 kod numaralı shorland zırhlı araçla, İlçe Emniyet Müdürlüğü istikametinden Toki Emniyet Lojmanları istikametine giderken yolu kapatan sivil bir araca çarpmamak için manevra yapması sonucu aracın devrilmesiyle meydana gelen kazada ağır yaralandığını belirterek; müvekkilinin 2330 sayılı Kanun kapsamına alınması için Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

1. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum işleminin yerinde olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile Kurum işleminin iptaline, davacının 2330 sayılı Kanun kapsamında vazife malulü sayılması gerektiğinin tespitine, davacının parasal haklarının kuruma başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

1. İSTİNAF
2. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

1. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde, müvekkili Kurumca yapılan işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olduğunu ileri sürmüştür.

1. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının iç güvenlik ve asayişin korunması kapsamında görevli olduğu sırada yaralandığı anlaşıldığından, davacının 2330 sayılı Kanun hükümlerinden faydalandırılması gerektiği gerekçesi ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

1. TEMYİZ
2. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

1. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, davacının 2330 sayılı Kanun hükümlerinden faydalandırılmaması gerektiğini belirterek eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

1. Gerekçe
2. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 01.08.2015 tarihinde meydana gelen kazada 2330 sayılı Kanun kapsamında vazife malulü olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2- 5510 sayılı Kanun’un “Vazife Malûllüğü” başlıklı 47. maddesinde; “bu Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk defa 4. maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olanlar için aşağıdaki hallerde vazife malûllüğü hükümleri uygulanır. 25. maddede belirtilen malûllük; sigortalıların vazifelerini yaptıkları sırada veya vazifeleri dışında idarelerince görevlendirildikleri herhangi bir kamu idaresine ait başka işleri yaparken bu işlerden veya Kurumlarının menfaatini korumak maksadıyla bir iş yaparken ya da idarelerince sağlanan bir taşıtla işe gelişi ve işten dönüşü sırasında veya işyerinde meydana gelen kazadan doğmuş olursa, buna vazife malûllüğü ve bunlara uğrayanlara da vazife malûlü denir” tanımının yapıldığı, aynı hükmün 4. fıkrasında ise “süresi içerisinde bildirimde bulunulan vazife malûllüğü aylıkları, sigortalının ölüm ya da malûliyeti sebebiyle göreviyle ilişiğinin kesildiği tarihi takip eden aybaşından itibaren bağlanır. Ancak harp malulleri ile 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun’a veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren Kanunlara göre veya 5434 sayılı Kanun’un 56. maddesine göre vazife malulü olduğuna karar verilenlerden, sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya devam edenlere ise görevden ayrılmalarına ve başkaca bir müracaata gerek kalmaksızın sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ay başından itibaren aylık bağlanacağı” hükmü yer almaktadır.

3- 2330 sayılı Kanun’un “Amaç” başlıklı 1. maddesinde; “Bu Kanun’un amacı; barışta güven ve asayişi korumak, kaçakçılığı men, takip ve tahkikle, trafik ve yol güvenliğini veya tutuklu ve hükümlülerin sevk ve nakillerini sağlamakla görevli olanların; … bu görevlerinden dolayı ya da görevleri sona ermiş olsa bile yaptıkları hizmet nedeniyle derhal veya bu yüzden maruz kaldıkları yaralanma veya hastalık sonucu ölmeleri veya engelli hâle gelmeleri hâlinde ödenecek nakdi tazminat ile birlikte bağlanacak aylığın ve bu yüzden yaralanmaları hâlinde ödenecek nakdi tazminatın esas ve yöntemlerinin düzenlenmesidir.” hükmü;

Anılan Kanun’un “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde ise”Bu Kanun;

1. a) İç güvenlik ve asayişin korunması veya kaçakçılığın men, takip ve tahkiki veya trafik ve yol güvenliğini sağlamak konularında görevlendirilen:
2. (Değişik: 7/6/1990 – 3658/1 md.) Jandarma Genel Komutanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personelini, … kapsar.” hükmü yer almaktadır.
3. Değerlendirme
4. Eldeki dava, Hınıs İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yaparken 01.08.2015 tarihinde zırhlı araç ile hassas koruma noktalarında bulunan el telsizlerin kontrolü ve gerekirse telsizlerin değişimi ve grup personelinin değişim saati nedeni ile bu değişimi sağlamak için giderken geçirdiği trafik kazası sonucu yaralanması neticesinde 2330 sayılı Kanun kapsamında vazife malullüğü aylığı bağlanması istemine ilişkin olup, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen hükmün eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.
5. Öncelikle davalı Kurum, Vazife Malullüğü Tespit Kurulunca 29.04.2017 tarihli kararı ile davacının 5510 sayılı Kanun’un 47. maddesinin birinci fıkrasına göre davacı hakkında vazife malullüğü hükümlerinin uygulanmasına karar verildiği açık olup, davacının talebi ise 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanmasına ilişkindir.
6. Somut olayda, davacının yaralanmasına konu eylemin 2330 sayılı Kanun’un 1. maddesi kapsamında asayişi sağlamak üzere önleyici kolluk görevi esnasında meydana gelmediği, telsiz değişimi sırasında meydana geldiği, dikkate alınmaksızın hatalı değerlendirme ile karar verilmesi isabetsiz olup, davacının 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun’a göre vazife malullüğü hükümlerinden yararlandırılması yerinde görülmemekle, davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalıdır.
7. Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
8. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.